ورزش کردن عاملی مهم برای حفظ سلامتی شما در تمام سنین است. بررسیها نشان می دهد میزان تحرک و ورزش بین کودکان و نوجوانان بسیار پایین است...
ورزش کردن عاملی مهم برای حفظ سلامتی شما در تمام سنین است. بررسی ها نشان می دهد میزان تحرک و ورزش بین کودکان و نوجوانان بسیار پایین است. از این رو لازم است والدین با استفاده از روشهایی، کودکان و نوجوانان خود را برای بهبود و ارتقای سلامتشان تشویق به ورزش کردن نمایند. چرا که نوجوانان امروزی پدر و مادران آینده هستند پس لازم است جسم و روحی سالم و سلامت داشته باشند.
پس ضرورت پیگیری مسئولین و متولیان امر، با حمایتهای همه جانبه و مشارکت والدین در ایجاد و توسعه فرهنگ سلامت با محوریت انجام ورزش و تحرک فیزیکی در میان دانش آموزان، از اهم فعالیت ها میباشد.
در مورد نقش ورزش در پیشرفت رشد، سلامتی و آمادگی جسمانی کودکان و نوجوانان، تحقیقات متعددی انجام شده است. در این تحقیقات تأثیر ورزش را روی رشد و آمادگی جسمانی، همچنین نشاط دختران دانشآموز نشان داده و مشخص گردیده دخترانی که ورزش میکنند دارای بدنی انعطافپذیر و فعال هستند. باید توجه داشت که اهمیت ورزش، منحصر به سنین کودکی و نوجوانی نیست. در سنین بالا، ورزش برای جلوگیری از پوکی استخوان، اضافه وزن و ناراحتی های قلبی و عروقی ، همچنین برای پر کردن اوقات بیکاری و جلوگیری از افسردگی و روان پریشی توصیه میشود.
![](https://www.sarayedanesh.sch.ir/ckeditor_images/1397041119464841114632794_1623147714.jpg)
رشد در دوران کودکی تحت تأثیر فاکتورهای متعددی است (مانند: هورمون رشد و فاکتورهای رشد)، درعین حال هورمونهای دیگر و نوع تغذیه نیز بر رشد تأثیر دارند. رشد قدی با رشد استخوانهای دراز همراه است. رشد قد در دختران در سنین 16 تا 17 سالگی و در پسرها تقریباً در 18 سالگی پایان مییابد ولی از این سن به بعد رشد قدی به صورت ناچیزی انجام میشود که مربوط به دراز شدن طول ستون مهرههاست. در صورت عدم فعالیت بدنی، رشد استخوان ها کاهش مییابد. با توجه به این که دانشآموزان روزانه چند ساعت در کلاسهای درس روی نیمکت مینشینند، حتی اگر نوع نشستن آنها مناسب باشد و نیمکت نیز استاندارد باشد، در آنها احساس خستگی فیزیکی به وجود میآید و چنانچه نوع نشستن مناسب نباشد یا نیمکت مطابق استاندارد نباشد، در دراز مدت موجب اختلالات ساختاری میشود که ایجاد شکل C مانند در مهرهها، از آن جمله است. دانشآموزان پسر، غالباً این مشکل را با بازی کردن ( عمدتاً فوتبال ) در کوچه و خیابان یا ورزشگاهها حل میکنند ولی برای دختران دانش آموز، امکانات کمتری جهت پرداختن به ورزش و تحرک فیزیکی وجود دارد، بنابراین لازم است در مدارس ساعت هایی برای تمرین های بدنی و ورزش بچه ها، به ویژه دختران منظور شود.
ورزش چگونه سلامتی کودکان را تامین می کند؟
ورزش علاوه بر ایجاد نشاط، سرزندگی و بهداشت روان، تاثیرات شگرفی در تناسب اندام و سلامت جسمی انسان دارد، که در ذیل به بعضی از این موارد اشاره میشود:
کنترل وزن: ارتباط بین فعالیت فیزیکی و چاقی درسنین پایین کاملاً مشخص نیست و مطالعات مربوط به آن هم نتایج ثابتی را در اختیار متخصصان قرار نمیدهد. با این وجود، با افزایش ورزش و تحرک و نیز کاهش مصرف کالری، میتوان وزن را کاهش داد. نگرانی افزایش وزن بین کودکان و نوجوانان کاملاً بجا و منطقی است. بچههای چاق در معرض بیماریهای فشار خون، دیابت نوع 2، نامنظمی هورمون رشد، مشکلات تنفسی و استخوان قرار دارند. این بیماران از فقدان اعتماد به نفس و روابط اجتماعی رنج میبرند.
![](https://www.sarayedanesh.sch.ir/ckeditor_images/heart-disease-1-1_1623147881.jpg)
رشد و نمو استخوان: تحقیقات نشان داده است که ورزش، باعث تاثیراتی در رشد و نمو استخوانها میشود. فعالیت بدنی، خطر ابتلا به پوکی استخوان را با افزایش غلظت مواد معدنی کاهش میدهد.
مراقبت از قلب و رگهای خونی: با انجام ورزش در سنین کودکی، می توان از ابتلا به بسیاری ازبیماریها ( از جمله بیماری های قلبی – عروقی) پیشگیری کرد.
سلامت فکری و ذهنی: با توجه به آخرین شواهد، ورزش در بهبود افسردگی و اضطراب بزرگسالان وکودکان بسیارموثر است. فعالیت بدنی یکی از راهکارهای مبارزه با هیجانات روحی است و هزاران تاثیر مثبت دیگر.
برنامهریزی وایجاد انگیزه بین دانش آموزان: مهمترین نکته برای والدین، اولیای محترم مدارس و بخصوص دبیران ورزش این است که به طور مثبت تمایل دانشآموزان را به ورزش زیاد کنند و آگاهی داشته باشند که هر فعالیت بدنی، برای فرد خاصی مناسب است و با توجه به مشخصات؛ سن، موقعیت فیزیکی، مراحل پیشرفت و میزان علاقه دانش آموزان، مناسبترین فعالیت بدنی را بایستی به آنها توصیه کنند. کودکان ناتوان نسبت به همسن و سالان توانای خود، کمتر با ورزش آشنایی دارند. جالب این که این افراد برای افزایش قدرت بدنی و تناسب اندام خود، به ورزش بیشتری هم نیازمندند. بنابراین باید تک تک افراد، مدارس و مؤسسات مختلف، نهایت سعی خود را بکنند تا روز به روز این انگیزه مثبت را بین دانشآموزان افزایش دهند. مربیان ورزش میتوانند با تهیه فهرستی از فعالیتها، به میزان مصرف انرژی و تحرک بدنی دانشآموزان پی ببرند. درضمن این روش به مربیان کمک میکند تا ورزشهایی را پیشنهاد کنند که متناسب با سن، اندام، علاقه و موقعیت بدنی آنها باشد. این نکته بسیار مهم است که اولیای مدارس با هماهنگی والدین، با توجه به عوامل مختلفی مانند؛ سن، توانایی فیزیکی، سابقه بیماریهای خانوادگی و وضعیت سلامتی کودک، ورزش مناسب دانشآموز را انتخاب کنند. یکی از اهداف اصلی متخصصان این است که بتوانند 30 دقیقه ورزش سبک و آرام را در اکثر روزهای هفته دانش آموزان بگنجانند، یعنی ایجاد فرهنگ سلامت در روحیه دانش آموزان. پیادهروی و دویدن آرام، باعث تناسب اندام وسلامت روز افزون میشود.
اصول ایمنی در ورزش مدارس: رعایت اصول ایمنی در ورزش دانش آموزان، مهمترین عامل در سلامتی آنان به شمار میرود. با این وجود در بررسیها نشان داده شده که حوادث ناگوار مربوط به ورزش، بسیار شایع است. جهت رعایت اصول ایمنی ورزش در مدارس بایستی به ایمنی مکانهای ورزشی، مناسب بودن وسایل ورزشی و آگاهیهای ورزشی دانشآموزان توجه نمود. متولیان باید متوجه باشند که آیا در مکان های ورزشی مدرسه، کاملاً نکات ایمنی رعایت میشود؟ باید با بررسیها و نظارتهای مستمر، متوجه باشند که مکانهای ورزشی محیطهای امنی برای ورزش دانشآموزان باشد.
مسئولین و والدین ضمن ایجاد روحیه نشاط و رقابت سالم بین بچهها، بایستی آنها را از هُل دادن یکدیگر بخصوص در مناطق خطرناک منع کنند. به منظور اطمینان بیشتر، کودکان و نوجوانان باید برای هر ورزشی از وسیلههای مناسب آن ورزش استفاده کنند. باید به کودکان و نوجوانان توصیه کنیم که در شرایط آب و هوایی مختلف، نکات ایمنی را رعایت کنند. مثلاً هنگام ورزش در معرض آفتاب، از کلاه و عینک آفتابی استفاده کنند و به منظور جلوگیری ازکم آبی، قبل و بعد از حرکات فیزیکی و نیز هنگام انجام ورزشهایی که بیش از 20 تا 30 دقیقه به طول میانجامد، از مایعات استفاده کنند.
به امید سلامتی برای همه دانشآموزان عزیز کشورمان